Fizjoterapia w nietrzymaniu moczu to jedna z najskuteczniejszych i zarazem najmniej inwazyjnych metod leczenia. Czy jednak kilka kropel podczas kaszlu albo biegania to już problem? W tym artykule poznasz przede wszystkim objawy nietrzymania moczu, dowiesz się, gdzie szukać pomocy, a także jak wygląda terapia u fizjoterapeuty uroginekologicznego.
Fizjoterapia w nietrzymaniu moczu – w skrócie
- Kiedy szukać pomocy: już przy pierwszych objawach, nawet przy pojedynczych kroplach.
- Pierwszy wybór: zgodnie z wytycznymi fizjoterapia jest podstawą leczenia wysiłkowego i mieszanego NTM.
- Diagnostyka: przede wszystkim wywiad, badanie oraz dzienniczek mikcji.
- Na czym polega terapia: nauka napinania i rozluźniania dna miednicy, ćwiczenia, a także zmiana nawyków.
- Skierowanie: nie jest potrzebne, dlatego możesz umówić się od razu.
Spis treści
- Objawy – kiedy szukać pomocy?
- Gdzie szukać pomocy?
- Dlaczego fizjoterapia to pierwszy wybór?
- Cele terapii
- Jak wygląda terapia?
- Najczęstsze pytania
Czy to już nietrzymanie moczu? Objawy
Pomocy warto szukać zdecydowanie przy pierwszych objawach, ponieważ w przypadku nietrzymania moczu „machnięcie ręką” nie jest dobrym pomysłem. Zatem im szybciej, tym lepiej. Niepokojące są zwłaszcza:
- wyciek moczu podczas sportu, na przykład skakania, biegania czy dźwigania,
- brak kontroli nad pęcherzem, na przykład przy śmiechu, kichaniu lub kaszlu,
- częste oddawanie moczu, czyli więcej niż 8 razy w ciągu dnia, a także regularne wstawanie w nocy,
- potrzeba częstych wizyt w toalecie, nawet jeśli nie zawsze kończą się oddaniem moczu,
- wyciek moczu w stresie, a także przy innych silnych emocjach,
- mimowolne oddanie moczu, zwłaszcza w trakcie snu,
- a także brak możliwości wstrzymania moczu przy pierwszym uczuciu parcia.
Gdzie szukać pomocy?
Przy podejrzeniu nietrzymania moczu warto przede wszystkim skonsultować się ze specjalistą, aby rozpoznać jego rodzaj i przyczynę. Pomóc mogą lekarz rodzinny, urolog, ginekolog, geriatra, a także fizjoterapeuta uroginekologiczny. Diagnostyka może obejmować przede wszystkim:
- dokładny wywiad, a następnie badanie fizykalne,
- analizę dzienniczka mikcji,
- badania moczu i krwi, na przykład posiew moczu,
- USG układu moczowego, a w razie potrzeby także inne badania obrazowe,
- testy kaszlowe i podpaskowe, które pokazują na przykład ilość wycieku,
- a także badanie urodynamiczne lub neurologiczne, jeśli zleci je lekarz.
Dzięki temu można określić rodzaj nietrzymania moczu, a następnie indywidualnie dobrać leczenie.
Dlaczego fizjoterapia w nietrzymaniu moczu jest leczeniem pierwszego wyboru?
Zgodnie z aktualnymi wytycznymi, m.in. brytyjskiego NICE, nadzorowany trening mięśni dna miednicy jest leczeniem pierwszego wyboru w wysiłkowym i mieszanym nietrzymaniu moczu. To nieinwazyjna metoda, a jej efekty mogą utrzymywać się długo, zwłaszcza gdy pacjentka kontynuuje ćwiczenia w domu. Co więcej, fizjoterapia pomaga zrozumieć problem i daje praktyczne narzędzia, by radzić sobie z nim na co dzień.
O farmakoterapii lub leczeniu operacyjnym decydują natomiast lekarze specjaliści. Jednak nawet wtedy fizjoterapia może być ważnym uzupełnieniem leczenia i pomóc w powrocie do sprawności.
Fizjoterapia w nietrzymaniu moczu – cele terapii
Przede wszystkim stawiamy na dokładną diagnostykę oraz holistyczne podejście. Najpierw szukamy przyczyny, a następnie ustalamy plan terapii, który bierze pod uwagę ciało jako całość. Dlatego nasza terapia nie kończy się na mięśniach dna miednicy, ponieważ problemy z pęcherzem mogą wynikać również ze zmian w innych, nawet odległych obszarach ciała.
Główne cele fizjoterapii uroginekologicznej to zatem:
- świadome napinanie, a także rozluźnianie mięśni dna miednicy,
- kontrola oddawania moczu, w tym przede wszystkim nauka prawidłowych nawyków,
- a także kontrola pęcherza podczas kaszlu, kichania, śmiechu czy wysiłku.
Jak wygląda fizjoterapia w nietrzymaniu moczu?
Terapia jest zawsze dopasowana do rodzaju nietrzymania moczu i potrzeb pacjentki. Może obejmować przede wszystkim:
- wywiad, badanie i edukację, dzięki którym rozumiesz, skąd bierze się problem,
- naukę prawidłowego napinania mięśni dna miednicy, zwłaszcza podczas wysiłku i dźwigania,
- techniki rozluźniania, jeśli mięśnie są nadmiernie napięte,
- trening siłowy mięśni dna miednicy, a także mięśni głębokich,
- biofeedback, czyli na przykład trening z podglądem pracy mięśni,
- elektrostymulację, na przykład gdy samodzielne napięcie mięśni jest trudne,
- reedukację oddechową oraz pracę z kręgosłupem i stawami,
- a także terapię wisceralną, czyli pracę manualną w obrębie brzucha i miednicy.
Ogromne znaczenie ma przy tym zaangażowanie pacjentki, czyli regularne ćwiczenia w domu i zmiana nawyków. Nietrzymanie moczu jest bowiem problemem złożonym, a jego leczenie to proces. Wszystkie te elementy omawiamy zatem krok po kroku podczas wizyt.
Fizjoterapia w nietrzymaniu moczu – najczęstsze pytania
Ile trwa terapia?
Zwykle pierwsze efekty pojawiają się już po kilku tygodniach, jeśli ćwiczysz regularnie. Wytyczne zalecają natomiast co najmniej 3 miesiące nadzorowanego treningu mięśni dna miednicy.
Czy badanie wewnętrzne jest obowiązkowe?
Nie, wykonuje się je tylko wtedy, gdy jest potrzebne i pacjentka wyraża na nie zgodę. Badanie to daje jednak najwięcej informacji o pracy mięśni dna miednicy.
Czy mężczyźni też mogą korzystać z fizjoterapii?
Tak, zwłaszcza po operacji prostaty, gdy nietrzymanie moczu pojawia się szczególnie często. Wtedy trening mięśni dna miednicy również pomaga odzyskać kontrolę nad pęcherzem.
Masz pytania lub chcesz rozpocząć terapię? Umów konsultację!
Fizjoterapia uroginekologiczna w Białymstoku – FIZJO-MENTAL, ul. Łąkowa 9 lok. 3a
Przeczytaj też:
- Nietrzymanie moczu – przyczyny i rodzaje
- Dzienniczek mikcji – jak go prowadzić? (PDF do pobrania)
- Fizjoterapia uroginekologiczna w ciąży
Zadbaj o siebie – skontaktuj się z nami!
Autor: mgr Karolina Łapińska
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w mediach społecznościowych. INSTAGRAM & FACEBOOK
Bibliografia:
- National Institute for Health and Care Excellence (2019). Urinary incontinence and pelvic organ prolapse in women: management (NG123).
- Dumoulin C., Cacciari L. P., Hay-Smith E. J. C. (2018). Pelvic floor muscle training versus no treatment, or inactive control treatments, for urinary incontinence in women. Cochrane Database of Systematic Reviews.
- Herderschee R. i in. (2011). Feedback or biofeedback to augment pelvic floor muscle training for urinary incontinence in women. Cochrane Database of Systematic Reviews.
- Stewart F. i in. (2017). Electrical stimulation with non-implanted devices for stress urinary incontinence in women. Cochrane Database of Systematic Reviews.
- Haylen B. T. i in. (2010). An International Urogynecological Association (IUGA)/International Continence Society (ICS) joint report on the terminology for female pelvic floor dysfunction. Neurourology and Urodynamics, 29(1), 4–20.